Σε μια ηλεκτρονική δημοπρασία μπορείτε σήμερα να βρείτε από τσιμπιδάκια για τα μαλλιά έως και ένα ολόκληρο υποβρύχιο! Το μόνο που έχετε να κάνετε είναι να συνδεθείτε με το site ηλεκτρονικών δημοπρασιών της επιλογής σας, να συμπληρώσετε μια ειδική φόρμα με τα στοιχεία σας και να περιμένετε να σας αποσταλεί ο προσωπικός σας κωδικός, με τον οποίο θα συνδέεστε στο site όποτε επιθυμείτε να λάβετε μέρος σε κάποια αγοραπωλησία.
ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΝΤΩΝΗΣ ΒΑΛΑΣΙΑΔΗΣ
Από το 500 π.Χ., οπότε διεξήχθη στη Βαβυλώνα η πρώτη γνωστή δημοπρασία στην ιστορία, αυτή η μέθοδος αγοραπωλησίας παραμένει πάντα επίκαιρη και συναρπαστική. Το σωτήριον έτος 1995 έμελλε να είναι χρονιά-ορόσημο. Την Πρωτομαγιά εκείνου του χρόνου γεννήθηκε το Ebay και τίποτε δεν πια θα ήταν το ίδιο στον τρόπο διεξαγωγής των δημοπρασιών.
Μέχρι το 1995, λοιπόν, ο αριθμός των ατόμων που λάμβανε μέρος σε δημοπρασίες ήταν εκ των πραγμάτων περιορισμένος αφού αυτές διεξάγονταν σε συγκεκριμένα μέρη (οίκους, λέσχες) και τα προς πώληση αντικείμενα κάλυπταν συνήθως ένα περιορισμένο φάσμα με έμφαση στα συλλεκτικά ή τα αντικείμενα τέχνης που, λόγω της χαμηλής πρακτικής αξίας και της ψηλής τιμής τους, σπανίως προσέλκυαν τις ευρύτερες μάζες. Το Internet ήρθε να αλλάξει δραστικά αυτήν την κατάσταση. Με την έλευση του Ebay (του πρώτου και μέχρι σήμερα μεγαλύτερου on-line οίκου δημοπρασιών) τα πάντα απλοποιήθηκαν και έγιναν ελκυστικά για οποιοδήποτε ενδιαφερόμενο με πρόσβαση στο Διαδίκτυο. Σε μια ηλεκτρονική δημοπρασία μπορείτε σήμερα να βρείτε από τσιμπιδάκια για τα μαλλιά έως και ένα ολόκληρο υποβρύχιο(!). Το μόνο που έχετε να κάνετε είναι να συνδεθείτε με το site ηλεκτρονικών δημοπρασιών της επιλογής σας, να συμπληρώσετε μια ειδική φόρμα με τα στοιχεία σας (όνομα, χώρα, τηλέφωνο, διεύθυνση, e-mail κτλ.) και να περιμένετε να σας αποσταλεί ο προσωπικός κωδικός σας, με τον οποίο θα συνδέεστε στο site όποτε επιθυμείτε να λάβετε μέρος σε μια αγοραπωλησία. Από κει και πέρα η διαδικασία είναι παρόμοια με αυτή που έχετε δει αμέτρητες φορές σε διάφορες ταινίες και σίριαλ.
Ο πωλητής (που εδώ μπορεί να είναι και απλός ιδιώτης και όχι απαραίτητα κάποιος οίκος ή επιχείρηση) ορίζει την τιμή τού προς δημοπράτηση προϊόντος και το ανεβάζει στο site για να ξεκινήσει η δημοπρασία. Ταυτόχρονα ορίζει ένα χρονικό όριο (συνήθως από μία έως 10 μέρες), κατά τη διάρκεια του οποίου οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να καταθέτουν τις προσφορές τους. Όταν το χρονικό όριο εξαντληθεί κι εφόσον δεν έχουν υπάρξει επιπλοκές στη διάρκεια της διαδικασίας (ο πωλητής διατηρεί το δικαίωμα απόσυρσης του προϊόντος ανά πάσα στιγμή μετά από σχετική ανακοίνωση και προειδοποίηση), το αντικείμενο πωλείται στον πλειοδότη που έχει κάνει τη μεγαλύτερη προσφορά μέχρι εκείνη τη στιγμή.
Ακολουθεί η συνεννόηση μεταξύ πωλητή και πλειοδότη για τον τρόπο πληρωμής και την αποστολή του προϊόντος. Το επόμενο στάδιο περιλαμβάνει την καταγραφή των εντυπώσεων εκατέρωθεν για τη συνέπεια του άλλου εμπλεκομένου ως προς τους όρους της αγοραπωλησίας. Το τελευταίο στοιχείο είναι εξαιρετικά σημαντικό, αφού τα σχόλια αυτά καταγράφονται και αποτελούν το λεγόμενο feedback, το οποίο είναι ανά πάσα στιγμή ορατό στο προφίλ ενός χρήστη, βοηθώντας τους υπόλοιπους να αποφασίσουν αν επιθυμούν να έχουν συναλλαγές μαζί του.
To Fleamarket
Τα τελευταία περίπου τέσσερα χρόνια έκαναν την εμφάνισή τους και αμιγώς ελληνικά sites, στα οποία λαμβάνουν χώρα ηλεκτρονικές δημοπρασίες. Το δημοφιλέστερο και πιο αξιόλογο από αυτά είναι το Fleamarket. Στα πλεονεκτήματά του συμπεριλαμβάνεται το γεγονός ότι η χρησιμοποίηση όλων των υπηρεσιών του είναι απολύτως δωρεάν, καθώς και η αυξημένη ευκολία συναλλαγών που προσφέρει. Ένα ενδιαφέρον χαρακτηριστικό που του δίνει επιπλέον πόντους είναι η δυνατότητα αντίστροφης συναλλαγής που ενσωματώνει. Ένας αγοραστής, δηλαδή, μπορεί να ανακοινώσει την αναζήτηση ενός προϊόντος και οι υποψήφιοι πωλητές να αρχίσουν την κατάθεση προσφορών. Ακόμη υπάρχει η δυνατότητα ανταλλαγών μεταξύ των μελών μέσω του forum. Η εγγραφή είναι μια τυπική διαδικασία και από κει και πέρα παρέχεται και η επιλογή για αποστολή ενημερωτικών e-mails από το Fleamarket για την εξέλιξη των δημοπρασιών στις οποίες συμμετέχετε είτε ως πωλητές είτε ως πλειοδότες. Όπως και στον βασιλιά Ebay, έτσι κι εδώ ισχύει η αξιολόγηση των χρηστών που συμμετέχουν στις αγοραπωλησίες, οι οποίες λαμβάνουν χώρα στο δικτυακό τόπο του Fleamarket.
To ibid
Συνεχίζοντας της αναζήτηση ελληνικών sites όπου διενεργούνται on-line δημοπρασίες (μετά το θρίαμβο στο Euro 2004 το εθνικό φρόνημα έχει κάνει limit-up!), πέφτουμε πάνω στο ibid, μια καθ’ όλα αξιοπρεπή προσπάθεια στο χώρο. Το ibid διακρίνεται για την πληθώρα των χαρακτηριστικών του, την ποιότητα των υπηρεσιών του και την ταχύτητα απόκρισης των σελίδων του (σημαντικό όταν η μάχη για την απόκτηση ενός αντικειμένου έχει ανάψει και προσπαθείτε να καταθέσετε εγκαίρως την επόμενη προσφορά σας). Όσον αφορά τα πρότυπα χρέωσης των υπηρεσιών του, το ibid ακολουθεί αυτά του πρώτου διδάξαντα Ebay.
Και οι άλλοι
Μια ακόμη ελληνική υπηρεσία είναι και η 3nSold (http://www.3nsold.com), το καινούργιο site της οποίας είναι υπό κατασκευήν, καθώς και το OK-bids (http://www.ok-bids.com), το οποίο, αν και δεν του φαίνεται (τα πάντα είναι στα αγγλικά), είναι κατασκευασμένο από Έλληνες.
Επειδή, όμως, αρχηγού παρόντος πάσα αρχή παυσάτω, αν ακόμη δυσκολεύεστε να βρείτε αυτό που αναζητάτε, ο τελευταίος σας σταθμός θα είναι το ebay. Εκατομμύρια ενεργά μέλη, χιλιάδες κατηγορίες προϊόντων και το πιο άρτια οργανωμένο δίκτυο υπηρεσιών συνθέτουν το δικτυακό τόπο του αδιαφιλονίκητου βασιλιά των site ηλεκτρονικών δημοπρασιών.
Επειδή όμως όσο πιο μεγάλη είναι η θάλασσα στην οποία ταξιδεύεις τόσο περισσότεροι οι κίνδυνοι (αλλά και οι ευκαιρίες), ιδού κάνα δυο βρόμικα κόλπα που καλό θα ήταν να ξέρετε ότι υπάρχουν είτε για να τα αποφύγετε είτε για να τα χρησιμοποιήσετε προς όφελός σας
. Πρώτο και καλύτερο είναι το λεγόμενο snipping, δηλαδή το χτύπημα της τελευταίας στιγμής. Ακριβώς επειδή οι δημοπρασίες στο Internet διαθέτουν προκαθορισμένο χρονικό όριο λήξης προσφορών, δεν είναι λίγοι αυτοί που για να σιγουρευτούν ότι το επίμαχο αντικείμενο θα γίνει δικό τους, περιμένουν υπομονετικά και χτυπούν κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή (μέσα στα 5-10 τελευταία δευτερόλεπτα), ώστε να μην αφήσουν περιθώριο αντίδρασης στους αντίπαλους διεκδικητές. Μάλιστα η τακτική αυτή είναι τόσο διαδεδομένη στο ebay, ώστε έχει δημιουργηθεί ένα πρόγραμμα που διευκολύνει τους επίδοξους snipers αναλαμβάνοντας να κάνει αυτόματα την προσφορά ακριβώς τη στιγμή που θέλετε και στο ύψος που θέλετε, το eSnipe. Καλώς ή κακώς το sniping είναι τυπικά νόμιμο, παρόλο που δεν αποτελεί το πλέον λαμπρό παράδειγμα fair play.
Μετά υπάρχει και το σαφώς πιο ανορθόδοξο κόλπο του shilling, εν ολίγοις η διαδικασία κατά την οποία ο μπαγαπόντης πωλητής συμμετέχει κρυφά στη δημοπρασία του αντικειμένου του είτε με διαφορετικό account είτε μέσω φίλου του, επιδιώκοντας, όπως είναι προφανές, την εξασφάλιση μιας όσο το δυνατόν ψηλότερης τιμής πώλησης.
Πώς πληρώνετε
Οι επιλογές που έχετε για την πληρωμή των αντικειμένων που αποκτάτε on-line είναι άμεσα εξαρτώμενες από την εθνικότητα του site που χρησιμοποιείτε. Στην περίπτωση που η δημοπρασία γίνεται σε ελληνικό site, μπορείτε να επιλέξετε ανάμεσα στην ταχυδρομική επιταγή, την αντικαταβολή, την πληρωμή μετρητοίς ή την κατάθεση σε τραπεζικό λογαριασμό. Στα ξένα sites οι επιλογές στους τρόπους πληρωμής διαφοροποιούνται και περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων: τη χρήση πιστωτικής κάρτας (σε αυτήν τη περίπτωση καλό θα ήταν εφόσον χρησιμοποιείτε συχνά ανάλογες υπηρεσίες να διατηρείτε μια κάρτα αποκλειστικά γι’ αυτές τις συναλλαγές) άμεσα ή με το PayPal ως μεσάζοντα (μέθοδος που συνιστάται ανεπιφύλακτα), επιταγής, bank-to-bank, ή μέσω της υπηρεσίας escrow, που προτείνεται κυρίως για αντικείμενα αξίας άνω των 500 δολαρίων. Όπως και να ’χει, πρέπει να γνωρίζετε ότι πρώτα πρέπει ο πωλητής να πάρει τα χρήματα και ύστερα να σας αποστείλει το προϊόν. Εάν, βέβαια, δεν ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του ή το κάνει με μεγάλη καθυστέρηση, μπορείτε (και πρέπει) να συντάξετε μια διόλου κολακευτική (αλλά καθ’ όλα κόσμια – μην αρχίσετε τα μπινελίκια, γιατί όποιος παραφέρεται χάνει και το δίκιο του) αναφορά, η οποία θα αμαυρώσει το δικτυακό προφίλ του αποθαρρύνοντας ενδεχομένως επόμενους πελάτες του.
Ο δεκάλογος του καλού δημοπράτη
ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΑΓΟΡΑΣΤΗ/ΠΛΕΙΟΔΟΤΗ
01
Ελέγξτε καλά τα στοιχεία του αντικειμένου που σας ενδιαφέρει, καθώς και του πωλητή του (feedback), προτού κάνετε οποιαδήποτε προσφορά. Σιγουρευτείτε ότι αποστέλλεται και στη χώρα μας.
02
Μη διστάσετε να ζητήσετε διευκρινήσεις για στοιχεία του προϊόντος, του κόστους ή του τρόπου αποστολής.
03
Παρακολουθείτε στενά την πορεία της δημοπρασίας στην οποία συμμετέχετε.
04
Κάντε τους σωστούς ελιγμούς και όχι σπασμωδικές κινήσεις που αφενός θα προδώσουν την ενδεχόμενη απειρία σας ή, ακόμη χειρότερα, θα σας στερήσουν το αντικείμενο που επιχειρείτε να αποκτήσετε.
05
Μη ξεχνάτε ποτέ ότι, αν και ηλεκτρονική, η δημοπρασία είναι πέρα για πέρα αληθινή. Με λίγα λόγια, μην κάνετε προσφορές στις οποίες δεν μπορείτε να αντεπεξέλθετε και μην καταφεύγετε σε παιδαριώδεις αντιδράσεις του τύπου «δεν το θέλω πια» αν θέλετε να μακροημερεύσετε στο χώρο των on-line δημοπρασιών.
ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΠΩΛΗΤΗ
01
Φροντίστε να δίνετε όλα τα απαραίτητα στοιχεία για το προϊόν σας, αναφέροντας διεξοδικά τυχόν ατέλειες ή ελλείψεις, καθώς και την εν γένει κατάστασή του, όπως επίσης και τους όρους πληρωμής και αποστολής.
02
Προσπαθήστε να επισυνάψετε μια όσο το δυνατόν αντιπροσωπευτικότερη φωτογραφία του αντικειμένου με την προϋπόθεση ότι θα το κολακεύει χωρίς ταυτόχρονα να παραπλανά τον υποψήφιο αγοραστή.
03
Οργανώστε σωστά τη στρατηγική σας, ώστε να μην αναγκαστείτε να πουλήσετε σε τιμή χαμηλότερη από την επιθυμητή, αλλά και να μην αποθαρρύνετε τους πλειοδότες με μια υπερβολική τιμή εκκίνησης (χρήσιμη θα βρείτε εδώ την επιλογή reserved price, η οποία δεν είναι ορατή από τους αγοραστές, αλλά διασφαλίζει ότι το προϊόν δεν θα πωληθεί φθηνότερα από αυτήν).
04
Κάντε μια ενδελεχή έρευνα αγοράς προτού αποφασίσετε την τιμή εκκίνησης που θα ορίσετε.
05
Μη φείδεστε χρόνου αν θέλετε να επιτύχετε τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα κατά την ενασχόλησή σας με τις on-line δημοπρασίες.